Pijnpolikliniek.Info

 
 
 
                 patienten voorlichting            
 
 
     
 
     
 
     
 
     
 
     
 
     
 
     
 
     
 
     
 
     
 
     
 
     
 
     
 
     
 
     
 
     
 
     
 
     
 
     
 
     
 
     
 
     
 
     
 
     
 
     
 
     
 
     
 
     
 
     
 
     
 
     
 
     
 
     
 
     
 
     
 
     
 
     
 
     
 
     
 
     
 
     
 
     
 
     
 

DC|Pijncentrum Roermond                                                    23 september 2011
www.pijnpolikliniek.info


Deze informatie is bestemd voor mensen die lijden aan:


Chronische nekklachten - Pijn uitgaand van de nekwervels
Tot deze groep aandoeningen behoren:
- cervicobrachialgie (nek- en schouderpijn)
- cervicogene hoofdpijn (hoofdpijn uitgaand van de nekwervels)
- post-whiplash syndroom

Pijn uitgaande van de nekwervels komt relatief veel voor. Alleen chronisch lage rugpijn overtreft deze groep aandoeningen. Zoals de meeste chronische pijnsyndromen kan men deze op verschillende manieren behandelen: met geneesmiddelen, ondersteunend (fysiotherapie/TENS)
, invasief (priktechnieken), of door middel van revalidatie en/of gedragstherapie. Bij cervicobrachialgie gaat de pijn uit van de onderste nekwervels terwijl bij cervicogene hoofdpijn juist de bovenste nekwervels betrokken zijn. Bij post whiplash syndroom zijn er doorgaans geen afwijkingen aan te tonen, maar de symptomen lijken veel op dat van de andere twee syndromen, zij het vaak hardnekkiger.

Cervicobrachialgie (nek/schouderpijn)

Deze term is een beschrijving van een symptomencomplex van pijnklachten in de nek met uitstraling in een of beide schouders en/of armen. In veel gevallen wordt geen specifieke oorzaak gevonden (Cervicale (nek-) hernia, kwaadaardig gezwel, gordelroos. Hoewel van oudsher pijn als symptoom wordt gezien, is in de chronische setting de pijn zelf de ziekte geworden. Aangezien de oorzaak vaak niet kan worden vastgesteld, kan men de oorzaak ook niet weghalen. Ook als de oorzaak bekend is, is een oorzakelijke behandeling (bijvoorbeeld een operatie) niet altijd mogelijk of wenselijk. In dat geval wordt er gesproken van een symptomatische behandeling.

Typische verschijnselen bij cervicobrachialgie zijn dat de pijn verergert bij beweging van de nek, dit kan zijn bij buigen, strekken en draaien. Bij draaien kan de pijn uitstralen naar dezelfde kant of naar de tegenovergestelde kant.

Vóór symptomatische behandeling kan plaatsvinden, moeten de volgende diagnostische procedures zijn afgewerkt:
• X-CWK
• Eventueel nader onderzoek van de schouder om een oorzaak hier uit te sluiten.
• Consult door neuroloog (deze vraagt zo nodig EMG en MRI CWK aan).

Als symptomatische behandeling kan men overwegen:
1. Voorschrijven van pijnstillers. Behalve klassieke pijnstillers worden ook medicijnen tegen zenuwpijn overwogen(zie zenuwpijn/ neuropathischse pijn
).
2. fysiotherapie waaronder ook TENS.
3. invasieve pijnbestrijding
-Radiofrequente laesie ter denervatie van cervicale facetgewrichten (zie RF-facetdenervatie
)
-Radiofrequente laesie van "Dorsal Root Ganglion (DRG)" van cervicale wortels(zie RF-dorsale ganglion / RF rhizotomie
)
-Epiduraal corticosteroid injecties (zie epidurale adhaesiolysis
)
-Radiofrequente behandeling van het ganglion cervicale superius.

Cervicogene hoofdpijn

Hoofdpijn komt zeer veel voor en staat bovenaan in de top tien van gezondheidsklachten. Veel mensen hebben af en toe hoofdpijn, sommigen hebben er chronisch last van. Er kunnen allerlei oorzaken zijn. In minder dan 10% van de gevallen is er sprake van cervicogene hoofdpijn!

Er zijn aanwijzingen dat ook afwijkingen in de halswervelkolom hoofdpijn kunnen veroorzaken. Dit wordt cervicogene hoofdpijn genoemd. Waarschijnlijk worden de zenuwen geprikkeld door bijvoorbeeld slijtage van de halswervels of een verkeerde beweging van de nek.


afbeelding van een cervicaal facetblok



De kenmerken:
• de pijn wordt vaak erger bij bepaalde bewegingen, met name strekken en draaien zijn pijnlijk en beperkt door de pijn
• aan één kant van het hoofd, uitstralend vanuit de nek en naar het achterhoofd en van daaruit naar het voorhoofd
• De klassieke vorm is éénzijdig maar in de praktijk wordt het vaak ook tweezijdig gezien.
• soms moeilijk te onderscheiden van migraine.

De behandeling lijkt veel op die van cervicobrachialgie, maar betreft dan meestal de allerbovenste nekwervels.


afbeelding van een epiduraal adhaesiolysis


Als iemand erg vaak of bijna voortdurend last heeft van hevige hoofdpijn langer dan 3 maanden, spreken we van chronische hoofdpijn. Deze pijn kan erg belastend zijn en maakt de dagelijkse activiteiten soms onmogelijk. Hoofdpijndeskundigen hebben verschillende typen hoofdpijn beschreven. Behalve de hierboven beschreven cervicogene hoofdpijn staan ter differentiatie de overige typen hoofdpijn beschreven in een bijlage onderaan deze webpagina.


Een bijzonder variant hier van is de occipitaal neuralgie (achterhoofdzenuw ontsteking).  Hierbij is één of meer zenuwen van het achterhoofd geprikkeld of geirriteerd. De pijn lijk heel veel op die van cervicogene hoofdpijn, maar er is minder nekpijn hierbij.

Postwhiplash syndroom
Dit syndroom gaat uit van de nek maar doorgaans zijn er geen duidelijke afwijkingen aan te tonen aan het skelet van de nekwervels. Whiplash is het gevolg van het plotseling strekken van de nek vaak als gevolg van een kop/staart botsing. Ander vormen van geweld, zoals vallen van een hoogte of een gewelddadige overval kunnen eveneens dit syndroom uitlokken. Het gevolg kan variëren van een milde pijn gedurende enkele dagen tot blijvende invaliditeit met ernstige pijnklachten. De klachten worden vaak ook samengevat als "whiplash related disorder"

Diagnose van post-whiplash sydroom:
1. Het trauma moet vaststaan.
2. Het ongeval moet aanleiding hebben gegeven tot een mechanisch te begrijpen geweldsinwerking op de cervicale wervelkolom.
3. De pijnklachten moeten zijn ontstaan binnen 48 uur na het ongeval en zij moeten vóór het ongeval niet of in veel mindere mate bestaan hebben.
4. De pijnklachten moeten gelokaliseerd zijn in de nek en/ of vanuit de nek.
5. Pijn wordt verergerd door nekbewegingen, spanning, langdurig zitten of lezen.
6. Geheugen- en concentratiestoornissen kunnen voorkomen.
7. Afwijkingen bij fysisch-diagnostisch onderzoek worden vaak niet gevonden.
8. Ter afsluiting van het diagnostisch proces is het verstandig een X-CWK en X-CWK functie-opnamen te laten verrichten. Doorgaans zijn er hierbij geen afwijkingen aan te tonen. Voor zover er afwijkingen zijn, bestonden die meestal al vóór het ongeluk.

Behandeling van het post-whiplash syndroom is vergelijkbaar met die van cervicobrachialgie. Er dient ook voldoende aandacht te zijn voor de psychosociale aspecten van de pijn, die hier vaak sterk naar voren komen.
Voorschrijven van pijnstillers: behalve klassieke pijnstillers worden ook medicijnen tegen zenuwpijn overwogen.
Fysiotherapie waaronder ook TENS.
Invasieve pijnbestrijding: radiofrequente laesie ter denervatie van cervicale facetgewrichten -gepulseerde radiofrequente laesie van "dorsale ganglion (DRG)" van cervicale wortels (zie hierboven)

Het verloop is in de vroege fase gunstig. In de meerderheid van gevallen verdwijnen de klachten min of meer spontaan. Een kleine minderheid (20%) van de patiënten houdt klachten langer dan 6 maanden.
Er zijn vier gradaties van Whiplash-Associated Disorder vastgelegd door de Quebec Task Force :
• Graad 1: klachten van nekpijn, stijfheid of drukgevoeligheid maar geen fysieke afwijkingen of bewegingsbeperkingen .
• Graad 2: nekklachten gepaard met lichte bewegingsbeperkingen en positieve drukpunten in de nek.
• Graad 3: verminderde beweeglijkheid en verzwakte diepe peesreflexen bij neurologisch onderzoek, spierzwakte, slapeloosheid en uitval van gevoel
• Graad 4: nekklachten gepaard met botbreuken en dislocatie of ruggenmergletsel

Symptomen die vaak gemeld worden zijn oorsuizen, hoofdpijn, duizeligheid, gehoorverlies, verminderd gezichtsvermogen, depressiviteit, kaakpijn en slikstoornissen.

Op onze pijnpolikliniek komen vrijwel uitsluitend patiënten die al langere tijd klachten hebben en moet worden vastgesteld dat de prognose niet gunstig is. Juist omdat er zelden afwijkingen aan te tonen waren, werd in de Verenigde Staten vroeger deze diagnose aangegrepen om schadevergoeding te claimen. Veel van deze "claims" bleken vals te zijn. Daardoor kregen whiplashpatiënten een slechte naam. Ook in Nederland geld dat de prognose minder gunstig is als er nog een schadeclaim loopt. Het lijkt erop dat als de patiënt belang heeft bij ziek blijven, de kans op herstel minder is. Hiermee willen we niet suggereren dat de klachten niet reëel zijn. In sommige klinieken worden patiënten zelfs afgewezen voor behandeling zolang er nog een schadeclaim loopt. Hoewel dit wel een reden kan zijn om terughoudend te zijn met invasieve pijnbestrijding (priktechnieken) worden ze door ons niet resoluut afgewezen.


Vragen?


Deze kan u stellen aan de behandelende anesthesist 

 
P.C. de Jong



Bijlage:


Andere oorzaken van hoofdpijn:


Spanningshoofdpijn (tension-type headache)
Spanningshoofdpijn is het meest voorkomende type van chronische hoofdpijn. Het wordt veroorzaakt doordat de spieren van de nek en de schouders te veel worden aangespannen. Bij veel mensen is dit een onbewuste reactie op spanning en gebeurtenissen om hen heen, maar het kan ook een gevolg zijn van een verkeerde werk- of slaaphouding.
De kenmerken:
• een drukkende pijn
• zit meestal aan beide kanten van het hoofd
• voelt alsof er een strakke band om het hoofd zit
• een aanval duurt soms nog geen uur, maar houdt soms dagen aan • de pijn wordt niet erger bij inspanning
• gaat meestal niet gepaard met misselijkheid.

Migraine
Migraine is een vorm van chronische hoofdpijn. Een ondraaglijke pijn die bij veel patiënten wordt voorafgegaan door specifieke verschijnselen (een aura), bijvoorbeeld lichtflitsen.
De kenmerken:
• een bonzende pijn
• komt vaak in de familie voor
• zit vaak aan één kant van het hoofd
• komt in aanvallen van 4 uur tot 3 dagen
• de pijn wordt erger bij inspanning
• gaat vaak gepaard met misselijkheid
• patiënt heeft veel behoefte aan rust en blijft liever in donker liggen.


Clusterhoofdpijn

Clusterhoofdpijn is een afschuwelijke pijn die voorkomt in 'clusters': Vaak heeft iemand 1 à 2 maanden last van aanvallen, dan een paar maanden of jaren niet, maar dan komt er weer een cluster.
De kenmerken:
• stekende of borende pijn
• komt veel vaker voor bij mannen dan bij vrouwen
• ontstaat achter een van de ogen
• zit meestal aan één kant van het hoofd
• de aanval wordt vaak uitgelokt door het gebruik van een geringe hoeveelheid alcohol
• aan die kant treden ook andere verschijnselen op, zoals een rood oog, een tranend oog, een gezwollen ooglid, een verstopt neusgat, e.d. • de aanvallen duren 0,5-1,5 uur en komen een paar keer per dag terug
• tijdens een aanval is er een sterke drang om te bewegen (dit is tegenstelling tot mensen met een migraine-aanval). Sommige mensen gaan ijsberen, maar er zijn er ook die met hun vuisten op de muur slaan of zelfs met hun hoofd tegen de muur bonken.


Geneesmiddelen-afhankelijke hoofdpijn
Wie te veel pijnstillers gebruikt, kan worden 'gestraft' met geneesmiddelen-afhankelijke hoofdpijn. Deze hoofdpijn kan ontstaan als iemand langer dan 3 maanden bijna dagelijks een pijnstiller (paracetamol, acetylsalicylzuur) heeft gebruikt. Het lichaam is dan zo gewend om deze middelen te krijgen, dat er een hoofdpijnaanval komt als je geen pijnstiller neemt. Het lichaam moet dus 'afkicken'. Eigenlijk is het ook een vorm van spanningshoofdpijn. Ook de 'weekend-hoofdpijn' bij onthouding van koffie, is een vorm van geneesmiddelen-afhankelijke hoofdpijn.
De kenmerken:
• een doffe of kloppende pijn
• in het hele hoofd
• soms met verschijnselen als misselijkheid of gevoeligheid voor licht.

 
© NIV Webhosting Swalmen - Laatste wijziging op 14-10-2011